Okul dönemi, çocukların hayatındaki en büyük adımlardan biridir; evdeki güvenli çemberden çıkıp dış dünyaya açılma kapısıdır. Ancak bazı çocuklar için bu kapı, ardına kadar açılan heyecan verici bir serüven değil; aşılması güç, kaygı dolu bir eşik gibi görünür. Sabah karın ağrıları, okula gitmek istememe, ağlama krizleri veya ani öfke patlamalarıyla kendini gösteren okul sorunları, aileler için oldukça yorucu bir sürece dönüşebilir.
Peki, çocuğumuzun okulda yaşadığı bu direnci ya da zorlanmayı sadece "uyum problemi" veya "şımarıklık" olarak etiketlemek ne kadar doğru? Gelin, epigenetik, psikososyabilim ve Yeni Alman Tıbbı penceresinden bakarak bu davranışın katmanlarını derinlemesine kazalım.
Güvenli Bağlanma ve Geçiş Dönemi Olarak Okul
Çocuğun dünyasında okul, sadece bilgi öğrendiği bir yer değil; evdeki güvenli limandan ayrılıp sosyal bir okyanusa açıldığı ilk büyük geçiş dönemidir. Bu geçişin pürüzsüz ilerleyebilmesi, anne ve babayla kurulan güvenli bağlanma örüntülerine dayanır. Bağlanma örüntülerinde yaşanan bazı kırılmalar veya belirsizlikler, çocuğun dünyayı "güvenli bir yer" olarak algılamasını zorlaştırabilir.
Ancak psikososyabilimsel açıdan bakıldığında, çocuğun okulda yaşadığı bu kriz hali, sadece o ana ait bir uyum sorunu değildir. Çocuk, ebeveynlerinin hayatındaki geçiş dönemlerinin (gebelik, doğum, evlilik evreleri veya kariyer/iş hayatında yaşanan sarsıntılar) görünmeyen birer yankısını kendi dünyasında deneyimliyor olabilir.
Ortak Sinir Sistemi Havuzu ve Aile Hacmi
Yeni Alman Tıbbı ve epigenetik çalışmalar bize çok çarpıcı bir gerçeklik sunar: Çocuklar ve ebeveynler aynı sinir sistemi havuzundan etkilenen varlıklardır.
Anne karnındaki gebelik sürecinden itibaren çocuk, annenin ve babanın biyolojik, duygusal ve zihinsel sinyal havuzuna doğar. Aile sistemi bir bütün olarak çalışır. Ebeveynlerin geçmişte ya da halihazırda yaşadığı çözülmemiş çatışmalar, stresler, gebelik ve doğum hikayesindeki travmatik anlar veya evlilik/iş hayatındaki ani değişimler (aile hacmindeki sarsıntılar), epigenetik yollarla çocuk tarafından hissedilir.
Çocuk, konuşamadığı, anlamlandıramadığı ya da ebeveynlerinin omuzundaki yükü hafifletmek bilinçsizliğiyle, bu stresi okul reddi, kaygı veya fiziksel belirtiler (mide bulantısı, baş ağrısı) şeklinde dışa vurabilir. Yani okul sorunu yaşayan bir çocuk, aslında ailenin ortak sinir sistemindeki çözülmemiş bir düğümü görünür kılmaya çalışıyor olabilir.
Davranışı Etiketlemek Değil, Derin Kazı Yapmak
Çocuk okula gitmek istemediğinde veya problem çıkardığında ilk refleksimiz genellikle davranışı düzeltmeye çalışmak, çocuğa kızmak ya da onu "uyumsuz" olarak etiketlemektir. Oysa ki:
- Davranış sadece buz dağının görünen kısmıdır.
- Sadece davranışa odaklanmak, çocuğun verdiği mesajı ıskalamak demektir.
- Davranışı derinlemesine kazmak; gebelik sürecinde yaşanan kaygıları, doğumun izlerini, anne-babanın ilişkisel dinamiklerini ve aile hacmindeki yer değiştirmeleri anlamayı gerektirir.
Anlamanın İyileştirici Gücü
Bir sorunu çözmenin ilk ve en kıymetli adımı onu doğru okuyabilmektir. Çocuğun okulda sergilediği davranışın arkasındaki kök nedeni gördüğümüzde, ebeveyn olarak öfkemiz yerini şefkate ve anlayışa bırakır.
- Anlamanın iyileştirici bir tarafı vardır. Çocuğun yaşadığı kaygının kendi başına bir "arıza" değil, aile sistemi içinde bir geçiş çabası olduğunu fark etmek, ebeveynler olarak bizim de sinir sistemimizi sakinleştirir.
- Anne ve baba kendi içsel dünyalarındaki, geçmişteki gebelik/doğum travmalarındaki veya güncel yaşamlarındaki stresi fark edip çözümledikçe, çocuktaki bu refleksin de kendiliğinden gevşediğini görürler.
Unutmayın; okul sorunları bir ceza veya çıkmaz sokak değil, aile sisteminin kendi içindeki dengeyi bulması için açılmış farkındalık kapısıdır. Çocuğunuzun davranışı arkasındaki hikayeyi duymaya cesaret ettiğinizde, asıl şifa o zaman başlar.
Çocuklar ve Okul Problemleri
Çocuklar için okul kâbusa döner bazen…
Bu kâbusa dönen süreci biz, bedene yansıyan davranışlardan anlarız.
Anneden ayrılmak istememe, okulu sevmeme… Öğretmenini sevmeme… Arkadaşları ile bir bağ kuramama… Hatta sürünerek okula gitme… Sabahları okul için kalktığında feryat figan ağlama…
Bedende izlediğimiz bu davranışların çözümü, ruhsal ve zihinsel kayıtlarımızı deşifre etmekte gizlidir.
Bir bilgisayar programı gibi işleyen insanın sistemi, yazılımda hangi kodlar var ise kudret kalemi olan bedende de bunu izleriz esasında…
Bu kodları yaşadığımız hangi anılarımızdan ya da hangi epigenetik aktarımlarla miras aldığımızı bilmek. İnsanın, annenin çocuğunu gerçek manada doğurabilmesi demek.
Fiziksel olarak bir çocuk dünyaya getirdiğimizde değil, ruhsal ve zihinsel kodlarımızı saklandıkları yerden çıkarabildiğimizde doğum yaparız.
Bazen kendimizden kendimizi, bazen de çocuğumuzu doğururuz yine yeniden.
Çocuğumuzun okul hayatında yaşadığı sorunları, bazen kendi yaşam deneyimlerinden kaynaklanırken… "anne/babadan zamanında ve yeterince görülemeyen sevgi ve ilgi gibi" bazen de anne ve babadan başlayarak Atasal döngüleri miras alır çocuk.
İşte bu nokta kıymetlidir.
İstediğimiz kadar davranışları düzeltmeye çalışalım… Yani madde bedeni düzeltmeye çalışalım. Yazılım değişmediği sürece program aynı çalışır. Sahnedeki dekorlar değişebilir, sebepler değişebilir sadece… Burası insanın görülmeyen zihin ve ruhsal boyutudur.
Beden buradaki işletim sisteminin nasıl çalıştığını anlatır da insan baktığını görmez, işittiğini duymaz olmuştur.
Görmediğimizi Görmek, Bilmediklerimizi Konuşmak İçin…
Okul korkusunun ve okul sorunlarının ardındaki görünmez programları, davranışın gerisindeki gerçek hikayeyi ve annelik yolculuğundaki bu dönüştürücü eşikleri bireysel seanslarda ve "İz Bırakan Annelik Atölyesi"nde konuşuyoruz.
Bu yoldan geçen annelerin kalbe dokunan hikayelerini okumak için Instagram öne çıkanlara ve Google Yorumları'ndaki danışan deneyimlerine göz atabilirsiniz.
