Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dünya genelinde yaygın bir nörogelişimsel bozukluktur ve sıklığına dair yapılan araştırmalar, DEHB’nin önemli bir sağlık sorunu olduğunu göstermektedir. DEHB’nin görülme sıklığı, yaş, cinsiyet, coğrafi bölge ve kültürel faktörlere göre değişiklik gösterebilir, ancak genel verilere göre dünya genelinde şu oranlar öne çıkmaktadır:
Genel Görülme Oranı
- Çocuklar: DEHB, çocukluk çağında en yaygın nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Dünya genelinde, çocuklar arasında %5-7 civarında bir görülme oranı olduğu tahmin edilmektedir. Ancak bazı çalışmalar bu oranı daha yüksek (%10-12) olarak bildirebilir.
- Yetişkinler: DEHB, sadece çocuklarla sınırlı bir bozukluk değildir. Yetişkinlerde de DEHB belirtileri devam edebilir. Yetişkinlerde DEHB’nin görülme oranı, genellikle %2-5 civarındadır. Ancak, yetişkinlerde daha az tanı konması ve belirtilerin daha hafif olabilmesi nedeniyle bu oran daha düşük görünebilir.
Cinsiyete Göre Dağılım
- Erkekler: DEHB, erkeklerde kızlardan daha yaygındır. Çocuklar arasında erkeklerin DEHB’ye yakalanma oranı, kızlardan 2-3 kat daha fazladır. Bu, erkeklerde hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerinin daha belirgin olmasından kaynaklanıyor olabilir.
- Kızlar: Kızlarda DEHB daha çok dikkat eksikliği belirtileriyle kendini gösterir, bu yüzden bazı kız çocuklarında DEHB tanısı geç konulabilir. Kızlarda daha az hiperaktivite belirtisi olduğu için, DEHB’nin belirtileri daha az dikkat çekici olabilir.
Coğrafi Dağılım
DEHB’nin görülme sıklığı, coğrafi bölgeye göre farklılık gösterebilir. Örneğin, gelişmiş ülkelerde DEHB tanısı daha sık konulurken, gelişmekte olan ülkelerde tanı konma oranı daha düşük olabilir. Bunun sebepleri arasında sağlık hizmetlerine erişimin farklı olması, tanı koyma ve farkındalık düzeylerinin değişmesi yer alabilir.
Genetik ve Çevresel Faktörler
DEHB’nin görülme sıklığı, genetik ve çevresel faktörlere de bağlıdır. Ailede DEHB öyküsü olan bireylerde hastalığın görülme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca doğum komplikasyonları, erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve genetik yatkınlık gibi çevresel faktörler de DEHB riskini artırabilir.
Özetle
- Çocuklarda DEHB: Yaygınlık oranı %5-7 civarındadır.
- Yetişkinlerde DEHB: Yaygınlık oranı %2-5 arasında değişir.
- Cinsiyet farkı: Erkeklerde daha sık görülür, ancak kızlarda dikkat eksikliği daha baskın olabilir.
DEHB’nin sıklığı, klinik tanı koyma ve farkındalık arttıkça daha iyi anlaşılmaktadır, bu nedenle zamanla daha fazla birey DEHB tanısı alabilmektedir.
